Wettelijkheid van een kapitaalvermindering / Légalité d’une réduction de capital (26-022)

8 september 2026

Samenvatting:
De vennootschap verkeert formeel in de alarmbelprocedure wegens historische verliezen, maar is intussen opnieuw winstgevend en beschikt over aanzienlijke cashreserves. Uitkering is evenwel niet mogelijk wegens een negatieve netto-actief test. Zij overweegt een kapitaalvermindering om middelen naar de groep door te stromen. Het WVV laat een formele kapitaalvermindering toe; deze wordt geregeld door artikelen 7:208-7:210 WVV. Een vermindering onder het minimumkapitaal is mogelijk, maar treedt pas in werking na een kapitaalverhoging tot minstens het wettelijk minimum.

Résumé:
La société se trouve formellement en procédure de sonnette d’alarme en raison de pertes historiques, mais elle est entretemps redevenue bénéficiaire et dispose d’importantes réserves de trésorerie. Une distribution n’est toutefois pas possible en raison d’un test de l’actif net négatif. Elle envisage une réduction de capital afin de faire remonter des fonds vers le groupe. Le CSA permet les réductions formelles de capital ; celles-ci sont régies par les articles 7:208 à 7:210 CSA. Une réduction en dessous du capital minimum est possible, mais ne produit son effet qu’après une augmentation de capital portant celui-ci à un niveau au moins égal au minimum légal.

Tekst

1. De volgende vraag wordt gesteld:

    

   « Een klant wenst een formele kapitaalvermindering door te voeren. Omwille van historische verliezen is echter 50% van het kapitaal verloren en zit de vennootschap in de alarmbelprocedure.
   

   Het is echter zo dat de vennootschap niet langer structureel verlieslatend is en intussen sterk winstgevend. Er zijn geen schulden aan derde partijen.

   Omwille van de winstgevendheid is er intussen een sterke cashreserve opgebouwd binnen de vennootschap, maar kan deze formeel niet uitgekeerd worden daar de netto-actieftest negatief is.
   

   Men zou echter deze cash reserves willen laten opstromen naar de groep. Teneinde dit te doen wenst men over te gaan tot een formele kapitaalvermindering. In het Wetboek van vennootschappen en verenigingen zijn er geen richtlijnen opgenomen die een formele kapitaalvermindering lijken te verbieden.
   

   Bestaan er formele wettelijke bepalingen die een kapitaalvermindering zouden kunnen tegenhouden? »

    

2. Het ICCI verduidelijkt dat zij geen vragen van fiscale aard behandelt. Bijgevolg zullen de eventuele fiscale implicaties die verband houden met bovenstaande vraag niet worden onderzocht.

    

3. Het ICCI gaat ervan uit dat de betrokken vennootschap een NV is.

   De formele kapitaalvermindering wordt beheerst door de artikelen 7:208 tot 7:210 WVV. Indien de verrichting uitsluitend strekt tot aanzuivering van verliezen, is artikel 7:210 WVV van toepassing:

   « Artikel 7:209 is niet van toepassing op de kapitaalverminderingen ter aanzuivering van een geleden verlies of om een reserve te vormen tot dekking van een voorzienbaar verlies of om een onbeschikbare reserve aan te leggen overeenkomstig artikel 7:217, § 2.

   De reserve die wordt gevormd om een voorzienbaar verlies te dekken, mag niet hoger zijn dan 10 % van het geplaatste kapitaal, na de vermindering daarvan. Deze reserve mag, behoudens in geval van een latere vermindering van het kapitaal, niet aan de aandeelhouders worden uitgekeerd; ze mag slechts worden aangewend voor de aanzuivering van geleden verlies of tot verhoging van het kapitaal door omzetting van reserves.

   In de in dit artikel bedoelde gevallen mag het kapitaal worden verminderd tot beneden het in artikel 7:2 vastgestelde bedrag. Zodanige vermindering heeft pas gevolg op het ogenblik dat het kapitaal wordt verhoogd tot een niveau dat ten minste even hoog is als het in artikel 7:2 vastgestelde bedrag. »
   

   Indien de kapitaalvermindering verder gaat dan de loutere aanzuivering van verliezen of de aanleg van een reserve met het oog op voorzienbare verliezen^[1], is artikel 7:209 WVV van toepassing.

4. Het ICCI herinnert eraan dat een formele kapitaalvermindering het kapitaal tijdelijk onder het wettelijke minimum (61 500 EUR) kan doen dalen, mits een gelijktijdige kapitaalverhoging het opnieuw op dit niveau brengt; bij gebreke daarvan blijft zij zonder rechtsgevolg. Een dergelijke verrichting heeft geen impact op de uitkomst van de netto-actieftest zolang de kapitaalverhoging niet is gerealiseerd. De geldigheid van de verrichting moet, evenals die van eventuele uitkeringen, worden beoordeeld in het licht van het vennootschapsbelang.

    

   Tot slot wenst het ICCI eraan te herinneren dat, in het licht van de lessen die kunnen worden getrokken uit het arrest van het Hof van Cassatie van 20 mei 2024^[2], het feit dat een verrichting formeel rechtmatig is vanuit het oogpunt van het vennootschapsrecht, op zich niet volstaat om elk juridisch risico of enige vorm van aansprakelijkheid uit te sluiten.

    

5. Voor een analyse van de begrippen “geleden verliezen” en “voorzienbare verliezen” verwijst het ICCI naar het ICCI-advies van 5 december 2018 (bijgewerkt op 14/08/2020): Réduction du capital contre pertes reportées et pertes de l'exercice en cours (enkel beschikbaar in het Frans).