Rol van de bedrijfsrevisor in het kader van een fusie door overneming van een vennootschap in faillissement / Rôle du réviseur d’entreprises dans le cadre d’une fusion par absorption d’une société en faillite (25-030)

2 september 2025

Samenvatting
Een vennootschap werd failliet verklaard. Er wordt een fusie door overneming overwogen tussen deze vennootschap en een nieuw opgerichte vennootschap. De vraag betreft de aard van de tussenkomst van de bedrijfsrevisor en het bevoegde orgaan voor de opstelling van het fusievoorstel. De bedrijfsrevisor heeft als opdracht een schriftelijk verslag op te stellen over het fusievoorstel, waarin hij onder meer moet verklaren of de ruilverhouding relevant en redelijk is. De bedrijfsrevisor mag in geen geval betrokken zijn bij de opstelling van het fusievoorstel, aangezien dit tot de bevoegdheid behoort van het bestuursorgaan, of in het geval van een vennootschap in faillissement, van de curator.

Résumé
Une société a été déclarée en faillite. Une opération de fusion par absorption entre cette société et une société nouvellement constituée est envisagée. La question porte sur la nature de l’intervention du réviseur d’entreprises ainsi que sur l’organe compétent pour établir le projet de fusion. Le réviseur d’entreprises a pour mission d’établir un rapport écrit sur le projet de fusion, dans lequel il doit notamment déclarer si le rapport d’échange est pertinent et raisonnable. En aucun cas, le réviseur d’entreprises ne peut être associé à la rédaction du projet de fusion qui ressort de la compétence de l’organe d’administration, ou en ce qui concerne une société en faillite, du curateur.

Tekst

De volgende vraag wordt gesteld: « Ik las inmiddels jullie antwoord inzake fusie met een vennootschap in vereffening (https://www.icci.be/nl/adviezen/advies-detail-page/fusie-van-een-ontbonden-vennootschap); Een vennootschap is in vereffening. Er is eigenlijk een passief van ongeveer € 200.000 (exclusief kredieten) en een actief van ongeveer 4 miljoen. Eén bank vordert het krediet (ongeveer € 250.000) en één bank stelt dat ze mits betaling van de kredieten, geen terugbetaling vraagt (€ 350.000). Er zal 1 onroerend goed verkocht worden om de schulden aan te zuiveren en dan rest er eigenlijk een groot actief (onder anderen onroerende goederen). Een fusie van een nieuw opgerichte vennootschap met deze vennootschap lijkt met andere woorden zinvol. Ik ben de enige aandeelhouder. De rechter-commissaris vraagt een concreet en sluitend fusievoorstel.

Kan/moet een bedrijfsrevisor een dergelijke fusie mee 'ontwerpen' of louter goedkeuren? Wie is dan de 'ontwerper'?

Als antwoord op deze vraag, die handelt over de tussenkomst van de bedrijfsrevisor, verduidelijkt het ICCI dat de bedrijfsrevisor in geen geval het fusievoorstel mag opstellen. Bovendien is het evenmin correct dat de bedrijfsrevisor dit voorstel goedkeurt.

Artikel 12:2, § 1 van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (hierna “WVV”) stelt hierover het volgende:

“In elke vennootschap stelt de commissaris, of, wanneer er geen commissaris is, een door het bestuursorgaan aangewezen bedrijfsrevisor of een gecertificeerd accountant, een schriftelijk verslag over het fusievoorstel op.

De commissaris of de aangewezen bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant moet inzonderheid verklaren of de ruilverhouding naar zijn mening al dan niet relevant en redelijk is.

Deze verklaring moet ten minste aangeven:

1° volgens welke methoden de voorgestelde ruilverhouding is vastgesteld;

2° of deze methoden in het gegeven geval passen en tot welke waardering elke gebruikte methode leidt; tevens moet hij een oordeel geven over het betrekkelijke gewicht dat bij de vaststelling van de in aanmerking genomen waarde aan deze methoden is gehecht.

Het verslag vermeldt bovendien, in voorkomend geval, de bijzondere moeilijkheden bij de waardering.

De commissaris of de aangewezen bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant kan ter plaatse inzage nemen van alle documenten die dienstig zijn voor de vervulling van zijn taak. Hij kan van de bij de fusie betrokken vennootschappen alle ophelderingen en inlichtingen bekomen, en alle controles verrichten die hij nodig acht.

Deze paragraaf is niet van toepassing indien alle vennoten of aandeelhouders en houders van andere stemrechtverlenende effecten in elke bij de fusie betrokken vennootschap hiermee hebben ingestemd. (…)”

Overeenkomstig artikel 12:28 WVV is het aan de algemene vergadering van beide vennootschappen om de fusie goed te keuren, op basis van de verschillende opgestelde verslagen, waaronder dat van de betrokken beroepsbeoefenaar.

Overeenkomstig artikelen 12:24 en 12:25 WVV is het aan het bestuursorgaan van elk te fuseren vennootschap om:

1. een fusievoorstel op te stellen; en
2. een omstandig schriftelijk verslag op te stellen waarin:

-         de stand van het vermogen van de te fuseren vennootschappen wordt uiteenzet; en

-         vanuit een juridisch en economisch oogpunt,

• de wenselijkheid van de fusie;
• haar voorwaarden;
• de wijze waarop ze zal gebeuren en haar gevolgen;
• de methoden waarmee de ruilverhouding van de aandelen is vastgesteld;
• het betrekkelijk gewicht dat aan deze methoden wordt gehecht;
• de waardering waartoe elke methode komt, de moeilijkheden die zich eventueel hebben voorgedaan; en
• de voorgestelde ruilverhouding wordt toegelicht en wordt verantwoord.

Overeenkomstig artikel 12:12 WVV komt deze taak in dit geval toe aan de curator van de vennootschap in faillissement. Artikel 12:12 WVV luidt als volgt:

“Fusie of splitsing kan ook plaatsvinden wanneer één of meer vennootschappen waarvan het vermogen overgaat, in vereffening zijn of in staat van faillissement verkeren, mits zij nog geen begin hebben gemaakt met de uitkering van hun vermogen aan hun vennoten of aandeelhouders.

In dat geval worden alle taken die krachtens deze titel rusten op het bestuursorgaan van de vennootschap die in vereffening is of zich in staat van faillissement bevindt, vervuld door de vereffenaars of door de curatoren.”

Ten slotte wijst het ICCI er nog op dat, indien alle vennoten of aandeelhouders en houders van andere stemrechtverlenende effecten in elke bij de fusie betrokken vennootschappen hiermee hebben ingestemd, de fusie kan plaatsvinden zonder een verslag van een economische beroepsbeoefenaar (zie art. 12:26, § 1, laatste lid WVV), noch een verslag van het bestuursorgaan of, voor de vennootschap in faillissement, van de curator (zie art. 12:25, tweede lid WVV). In dat geval blijft het fusievoorstel wettelijk verplicht^[1].