{"text_format":"1","workbook":"xlsx","n_sheets":7,"sheets":["Inleiding","ISA 315 flowchart","Inzicht in IC personeel","Testen IC personeel","Voorstel van databank","Sampling considerations","Sources"],"not_rendered":{"charts":0,"images":4,"macros":1,"external_links":0,"defined_names":8,"comments":0,"pivot_tables":0},"unopened":[],"bounds":{"document_bytes":16777216,"sheet_cells":100000,"rows_first":2000,"rows_last":500,"rows_between":2000,"halvings":0,"cell_chars":16384,"cell_head_chars":4096},"cells_cut":0,"cells_raw":0,"read":"whole","date_system":"1900"}

{"sheet":"Inleiding","index":0,"n_rows":66,"n_cols":13,"rows_kept":66,"cut":false,"hidden":false,"merged":[[7,11,8,11],[0,12,1,17],[4,12,8,17],[59,0,62,10],[65,0,89,10],[24,0,30,10],[45,0,56,10],[21,0,21,10],[0,0,0,9],[6,0,8,10],[33,0,42,10],[9,0,9,10],[11,0,11,10],[13,0,13,10],[17,0,17,10],[15,0,15,10]]}
["Interne beheersing  -  personeelcyclus",null,null,null,null,null,null,null,null,null,"Referentie",null,"Gelieve hier uw gegevens in deze heading in te vullen. De headings van de overige tabbladen worden dan automatisch ook ingevuld."]
["DOSSIER:","Entiteit XYZ",null,null,null,null,null,null,null,"Opgemaakt door:"]
["Boekjaar:","2023-12-31",null,null,null,null,null,null,null,"Datum:              ","2023-01-01"]
[]
[null,null,null,null,null,null,null,null,null,null,null,null,"Dit werkdocument bevat formules. Sommige IF-formules zullen worden overschreven met uw bevindingen/commentaren.\nGelieve daarom telkens van een originele blanco template te starten.\n\nGuidance vindt u telkens in de gele cellen aan de rechterzijde van het werkdocument"]
["Intro en audit objectief"]
["De doelstelling van deze checklist is het documenteren van het inzicht dat verworven werd in de interne beheersingsactiviteiten ten aanzien van de personeelcyclus, de implementatie ervan ook na te gaan en de eventuele tekortkomingen hierin te identificeren teneinde te kunnen voorzien in een gepaste communicatie. Zoals in de volgende tab aangeduid kadert deze inschatting in de risicoanalyse voorzien door ISA 315, en zal als basis dienen voor het bepalen van de aard, omvang en tijdsfasering van de controlewerkzaamheden die dienen te worden uitgevoerd als reactie op de onderkende risico’s."]
[null,null,null,null,null,null,null,null,null,null,null,"ISA 315 flowchart"]
[]
["Het is van belang om te onderlijnen dat een deel van deze werkzaamheden, met name het verkrijgen van inzicht, het verkrijgen van controleinformatie over de opzet en implementatie van de interne beheersingsmaatregelen (desgevallend via een \"walkthrough\") en de communicatie over de eventuele tekortkomingen, een verplichting uitmaken onder ISA.\nDeze werkzaamheden dienen te worden uitgevoerd in elke controle overeenkomstig de ISA, onafgezien de eventuele legitieme keuze om de risico's ten aanzien van de personeelcyclus te benaderen via substantieve gegevensgerichte testen. Qua documentatie zijn deze drie stappen voorzien onder de tab \"Inzicht in IC Personeel\".\nEnkel in de mate er voor geopteerd wordt om de risico's ten aanzien van de personeelcyclus te benaderen door te steunen op de interne controles, dienen deze interne controles ook te worden getoetst op hun effectiviteit. Qua documentatie is deze eventuele vierde stap opgenomen in de tab \"Testen IC personeel\".\nVoor de documentatie van de interne controle testen zelf is geen specifieke template voorzien."]
[]
["In de tab \"Voorstel van Databank\" vindt U een leidraad, die eventueel kan gebruikt worden om het nodige inzicht te verkrijgen in de administratieve organisatie en interne beheersingsmaatregelen ten aanzien van de personeelcyclus, de bedrijfs- en frauderisico's te detecteren met betrekking tot deze cyclus, de interne controles rond de personeel te inventariseren, de interne beheersingsmaatregelen te beoordelen op hun opzet en implementatie en de eventuele beheersingsrisico's en lacunes in het systeem van interne controle in kaart te brengen.\nDeze leidraad is louter facultatief van aard en kan de gebruiker de nodige inspiratie verschaffen om het inzicht in de interne beheersingsactiviteiten ten aanzien van het personeel tot stand te brengen. Deze mag uiteraard niet als een exhaustieve lijst door de beroepsbeoefenaar beschouwd worden, dewelke in geen geval vrijgesteld zal zijn van het uitoefenen van professioneel oordeel in elke controleomgeving. \nIn de kolom \"commentaar\" kan kort toelichting worden gegeven. De laatste twee kolommen kunnen helpen om de controles te inventariseren alsook de tekortkomingen in de interne beheersingsmaatregelen.\nDe tab \"Voorstel van Databank\" kan worden vervolledigd voor zover u dat nuttig acht, maar maakt geen verplichting uit, in tegenstelling tot de voorziene documentatie onder tab \"Inzicht in IC personeel\" en desgevallend de tab \"Testen IC personeel\"."]
[]
["Het spreekt voor zich dat de template slechts een kader schept voor de verplicht onder ISA uit te voeren werkzaamheden en de te verzorgen documentatie. Zo ook, zijn de er in  voorziene voorbeelden slechts voorbeelden. Geenszins heeft de template de bedoeling om alle bedrijfs- en frauderisico's, alle controles en alle interne beheersingsrisico's weer te geven. Het komt de gebruiker toe om op basis van zijn of haar professionele beoordeling de template op maat van de te controleren entiteit, diens risico's en diens interne controles in detail uit te werken."]
[]
["Voorts dient te worden benadrukt dat de template uitgaat van het feit dat U ten aanzien van de verplichtingen onder ISA aanvullend ook gebruik dient te maken van andere templates, zoals een template om inzicht te verkrijgen in de entiteit en haar omgeving, een template om inzicht te bekomen in de risico's voortkomend uit IT en een template om blijk te geven van de beoordeling van de IT general controls (voor zover U wenst te steunen op automatische controles). "]
[]
["Tenslotte dient te worden benadrukt dat in afwachting van de officiële vertaling van ISA 315 Revised de template momenteel verwijst naar de bepalingen van de huidige norm ISA 315 (herzien). Er zal in een update worden voorzien zodra de norm ISA 315 (herzien in 2019) in België van toepassing wordt, rekening houdend met het speciaal aandacht op scalability dat erin voorzien is (A16 & volgende)."]
[]
[]
["Aandachtspunten onder de ISA"]
["De belangrijkste bepalingen onder ISA met betrekking tot het verwerven van het nodige inzicht in de interne beheersing van de te controleren entiteit en de eventuele keuze om de\ninterne beheersingsactiviteiten ook te toetsen, kunnen als volgt worden samengevat.",null,null,null,null,null,null,null,null,null,null,null,"ISA 315 "]
[]
["De auditor dient inzicht te verwerven in de interne beheersingsactiviteiten."]
["ISA Guidance: \nDe auditor dient inzicht te verwerven in interne beheersingsactiviteiten die voor de controle relevant zijn, te weten die waarvan hij van oordeel is dat het noodzakelijk is dat hij er inzicht in krijgt om de risico's op een afwijking van materieel belang op het niveau van beweringen in te schatten en om verdere controlewerkzaamheden die op de ingeschatte risico's inspelen op te zetten. Een controle vereist niet dat de auditor inzicht verwerft in alle interne beheersingsactiviteiten die betrekking hebben op alle significante transactiestromen, rekeningsaldi en in de financiële overzichten opgenomen toelichtingen of op elke bewering die daarvoor relevant is. (ISA 315, paragraaf 20).\nBeoordeel daarbij de impact van de IT-omgeving op de personeelcyclus en beschrijf het inzicht dat U verworven heeft in het informatiesysteem dat relevant is voor de financiële verslaggeving op vlak van personeel van de entiteit (ISA 315.18 & ISA 315 A90-A92 & ISA 315 A95-A96) en het inzicht in de wijze waarop de entiteit op uit IT voortkomende risico's heeft ingespeeld (ISA 315.21 & ISA315 A107-A109)."]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
["De auditor dient bij het verwerven van inzicht in de interne beheersingsmaatregelen de opzet van de beheersingsactiviteiten te evalueren en na te gaan of deze zijn geïmplementeerd."]
["ISA Guidance: \nTijdens het verwerven van inzicht in de interne beheersingsmaatregelen die voor de controle relevant zijn, dient U de opzet van de interne beheersingsactiviteiten met betrekking tot personeel te evalueren en na te gaan of ze zijn geïmplementeerd door werkzaamheden uit te voeren in aanvulling op het verzoeken om inlichtingen bij personeelsleden van de entiteit (ISA 315.13). \nDe implementatie van een interne beheersingsmaatregel houdt in dat deze bestaat en dat de entiteit deze ook toepast. Indien de interne beheersingsmaatregel niet effectief is, heeft het weinig zin ze de implementatie ervan te beoordelen en dient enkel de opzet van de interne beheersingsmaatregel te worden overwogen (ISA 315 A74).\nEen niet-adequaat opgezette interne beheersingsmaatregel kan echter een significante tekortkoming in de interne beheersing vormen, die U dient te communiceren (ISA 265).\nDe werkzaamheden om controleinformatie te bekomen over de opzet en implementatie van de relevante interne beheersingsmaatregelen kunnen zijn (ISA 315 A75):\n- Het verzoeken om inlichtingen bij werknemers van de entiteit\n- Het waarnemen van de toepassing van de geïdentificeerde interne beheersingsmaatregelen\n- Het inspecteren van documenten en rapporten\n- Het traceren van aankooptransacties met behulp van het informatiesysteem dat relevant is voor de financiële verslaggeving."]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
["De auditor dient te communiceren over de significante en niet significante tekortkomingen in de interne beheersing."]
["ISA Guidance:\nSignificante tekortkomingen in de interne beheersing dienen tijdig en schriftelijk te worden medegedeeld aan de met governance belaste personen (ISA 265 paragaaf 9).\nDaarnaast dient de auditor ook het volgende aan het management mede te delen (ISA 265, paragraaf 10):\n1) schriftelijk, significante tekortkomingen in de interne beheersing die de auditor heeft meegedeeld of voornemens is aan de met governance belaste personen mee te delen, tenzij het in de gegeven omstandigheden niet passend zou zijn om dit rechtstreeks aan het management mee te delen; en (Zie Par. A14, A20-A27)\n(b) andere tijdens de controle geïdentificeerde tekortkomingen in de interne beheersing die niet door andere partijen aan het management zijn meegedeeld en die, op grond van de professionele oordeelsvorming van de auditor, voldoende belangrijk zijn om de aandacht van het management te verdienen. (Zie Par. A22-A26).\nEen tekortkoming in de interne beheersing bestaat wanneer (ISA 265, paragraaf 6):\n(i) een interne beheersingsmaatregel op dusdanige wijze is opgezet, geïmplementeerd of operationeel is dat deze niet in staat is om afwijkingen in de financiële overzichten tijdig te voorkomen, of te detecteren en te corrigeren; of\n(ii) een interne beheersingsmaatregel ontbreekt die nodig is om afwijkingen in de financiële overzichten tijdig te voorkomen, of te detecteren en te corrigeren.\nEen tekortkoming is significant indien ze, op grond van de professionele oordeelsvorming van de auditor, voldoende belangrijk is om de aandacht van de met governance belaste personen te verdienen.\nVoor de praktische invulling van de beoordeling of een tekortkoming al dan niet significant is, kan worden verwezen naar ISA 265 paragraaf A5 tot en met A7.\n"]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
["De auditor dient ten slotte te bepalen op welke manier hij wenst in te spelen op de ingeschatte inherente risico's door al dan niet de interne beheersingsmaatregelen te toetsen."]
["ISA Guidance:\nDe auditor dient verdere controlewerkzaamheden op te zetten en uit te voeren waarvan de aard, timing en omvang worden gebaseerd op, en een reactie zijn op, de ingeschatte risico's op een afwijking van materieel belang op het niveau van beweringen (ISA 330, paragraaf 6). \nDeze controlewerkzaamheden kunnen bestaan zowel uit gegevensgerichte controles als uit het toetsen van interne beheersingsmaatregelen (ISA 330, paragraaf 4)."]
[]
[]
[]
[]
["In de mate de auditor er voor opteert om de interne beheersingsmaatregelen te toetsen, dient de auditor rekening te houden met de onderstaande bepalingen."]
["ISA Guidance:\nHet toetsen van interne beheersingsmaatregelen is een controlemaatregel die is opgezet om de effectieve werking te evalueren van interne beheersingsmaatregelen gericht op het voorkomen of het detecteren en corrigeren van een afwijking van materieel belang op het niveau van beweringen (ISA 330, paragraaf 4).\n\nAard en omvang van het toetsen van interne beheersingsmaatregelen (ISA 330, paragraaf 10):\nBij het opzetten en uitvoeren van toetsingen van interne beheersingsmaatregelen dient de auditor:\n(a) in combinatie met het verzoeken om inlichtingen ook andere controlewerkzaamheden uit te voeren gericht op het verkrijgen van controle-informatie over de effectieve werking van de interne beheersingsmaatregelen, waaronder:\n(i) de wijze waarop de interne beheersingsmaatregelen zijn toegepast op relevante tijdstippen gedurende de verslagperiode waarop de controle betrekking heeft;\n(ii) de consistentie waarmee ze zijn toegepast; en\n(iii) de vraag door wie of met welke middelen deze zijn toegepast; (Zie Par. A26-29)\n(b) vast te stellen of de te toetsen interne beheersingsmaatregelen afhankelijk zijn van andere interne beheersingsmaatregelen (indirecte interne beheersingsmaatregelen) en zo ja, of het noodzakelijk is controle-informatie te verkrijgen die de effectieve werking van die indirecte interne beheersingsmaatregelen onderbouwt. (Zie Par. A30-A31)\n\nGebruikmaken van controle-informatie die in de loop van een tussentijdse periode is verkregen (ISA 330, paragraaf 12):\nIndien de auditor controle-informatie verkrijgt over de effectieve werking van interne beheersingsmaatregelen gedurende een tussentijdse periode, dient hij:\n(a) controle-informatie te verkrijgen over significante wijzigingen die zich na afloop van de tussentijdse periode in deze interne beheersingsmaatregelen hebben voorgedaan; en\n(b) te bepalen welke aanvullende controle-informatie voor de resterende verslagperiode moet worden verkregen. (Zie Par. A33-A34)\n\nGebruikmaken van controle-informatie die in vorige controles werd verkregen (ISA 330, paragraaf 14):\nIndien de auditor voornemens is de in het kader van vorige controles verkregen controle-informatie over de effectieve werking van specifieke interne beheersingsmaatregelen te gebruiken, dient hij de blijvende relevantie van deze controle-informatie vast te stellen door controle-informatie te verkrijgen in verband met de vraag of zich na afloop van de vorige controle significante wijzigingen in die interne beheersingsmaatregelen hebben voorgedaan . De auditor dient controle-informatie te verkrijgen over de vraag of dergelijke wijzigingen hebben plaatsgevonden door het verzoeken om inlichtingen in combinatie met waarneming of inspectie om het inzicht in deze specifieke maatregelen te bevestigen en hij dient:\n(a) wanneer zich wijzigingen hebben voorgedaan die van invloed zijn op de blijvende relevantie van deze controle-informatie die in vorige controles is verkregen, de interne beheersingsmaatregelen voor de lopende controle te toetsen en (Zie Par. A36)\n(b) wanneer zich geen wijzigingen hebben voorgedaan, de interne beheersingsmaatregelen ten minste één keer per drie controles te toetsen en bij iedere controle een deel van de interne beheersingsmaatregelen te toetsen om de mogelijkheid te voorkomen dat in één afzonderlijke controleperiode alle interne beheersingsmaatregelen worden getoetst waarop hij voornemens is te steunen, zonder interne beheersingsmaatregelen te toetsen in de twee daaropvolgende controleperioden (Zie Par. A37-A39)"]

{"sheet":"ISA 315 flowchart","index":1,"n_rows":42,"n_cols":4,"rows_kept":42,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[null,null,"Source: ","https://www.ifac.org/system/files/publications/files/IAASB-Introduction-to-ISA-315.pdf"]

{"sheet":"Inzicht in IC personeel","index":2,"n_rows":177,"n_cols":11,"rows_kept":177,"cut":false,"hidden":false,"merged":[[175,3,175,8],[176,3,177,8],[87,10,87,14],[0,0,0,7],[152,1,152,8],[173,3,173,8],[174,3,174,8],[38,0,38,3],[17,10,38,12],[17,0,36,7],[74,0,83,7],[86,1,86,6],[113,1,113,5],[126,0,129,7],[105,1,105,5],[106,1,106,5],[119,0,120,7],[131,0,132,7],[104,1,104,5],[88,1,88,6],[89,1,89,6],[103,1,103,5],[90,1,90,6],[92,1,92,6],[93,1,93,6],[94,1,94,6],[95,1,95,6],[96,1,96,6],[97,1,97,6],[91,1,91,6],[0,10,2,12],[87,1,87,8],[10,0,15,7],[45,0,55,7],[58,1,58,5],[59,1,59,5],[60,1,60,5],[61,1,61,5],[68,1,68,5]]}
["Inzicht in de interne beheersingsactiviteiten met betrekking tot personeel",null,null,null,null,null,null,null,{"$f":"Inleiding!K1","v":"Referentie"},null,"Gelieve in dit document geen lijnen toe te voegen of te verwijderen om de macro's niet te beïnvloeden !!!"]
["DOSSIER:",{"$f":"Inleiding!B2","v":"Entiteit XYZ"},null,null,null,null,null,"Opgemaakt door:",{"$f":"Inleiding!K2","v":0}]
["Boekjaar:",{"$f":"Inleiding!B3","v":"2023-12-31"},null,null,null,null,null,"Datum:              ",{"$f":"Inleiding!K3","v":"2023-01-01"}]
[]
[]
["1. Beschrijving van administratieve organisatie en interne beheersing met betrekking tot personeel"]
[]
["Gelieve in het blauwe vak hieronder ofwel een korte omschrijving te geven van de administratieve organisatie en interne beheersing rond de personeeladministrate ofwel referentie te maken naar een ander (reeds bestaand) document."]
["In de aparte tab Databank kan u een vragenlijst terugvinden voor de personeelcyclus, die U eventueel kan helpen om tot een beschrijving te komen."]
[]
["ISA Guidance: \nDe auditor dient inzicht te verwerven in interne beheersingsactiviteiten die voor de controle relevant zijn, te weten die waarvan hij van oordeel is dat het noodzakelijk is dat hij er inzicht in krijgt om de risico's op een afwijking van materieel belang op het niveau van beweringen in te schatten en om verdere controlewerkzaamheden die op de ingeschatte risico's inspelen op te zetten. Een controle vereist niet dat de auditor inzicht verwerft in alle interne beheersingsactiviteiten die betrekking hebben op alle significante transactiestromen, rekeningsaldi en in de financiële overzichten opgenomen toelichtingen of op elke bewering die daarvoor relevant is. (ISA 315, paragraaf 20).\nBeoordeel daarbij de impact van de IT-omgeving op de personeelcyclus en beschrijf het inzicht dat U verworven heeft in het informatiesysteem dat relevant is voor de financiële verslaggeving op vlak van personeel van de entiteit (ISA 315.18 & ISA 315 A90-A92 & ISA 315 A95-A96) en het inzicht in de wijze waarop de entiteit op uit IT voortkomende risico's heeft ingespeeld (ISA 315.21 & ISA315 A107-A109)."]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
["Gelieve hier ofwel een korte omschrijving van de administratieve organisatie en interne beheersing rond de personeeladministratie op te nemen, ofwel te verwijzen naar een reeds bestaand document en deze verwijzing op te nemen in cel E39.\n",null,null,null,null,null,null,null,null,null,"Gelieve te verbergen wat niet van toepassing is.\nGelieve geen lijnen toe te voegen of te verwijderen om de macro's niet negatief te beïnvloeden."]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
["Referentie naar een ander (reeds bestaand) document:"]
[]
["Is de administratieve organisatie en interne beheersing voldoende aangepast aan de aard en de omvang van de onderneming (opzet / design interne beheersing)?"]
["Nee",{"$f":"IF(A42=\"Nee\",\"Gelieve te beoordelen of er aanbevelingen dienen te worden geformuleerd in een management letter over het opzet (de design) van de interne beheersingsmaatregelen of het ontbreken van interne beheersingsmaatregelen.\",\"\")","v":"Gelieve te beoordelen of er aanbevelingen dienen te worden geformuleerd in een management letter over het opzet (de design) van de interne beheersingsmaatregelen of het ontbreken van interne beheersingsmaatregelen."}]
[null,{"$f":"IF(B42=\"\",\"\",\"Gelieve eveneens na te gaan in welke mate het om significante tekortkomingen gaat die de aandacht verdienen van de met governance belaste personen.\")","v":"Gelieve eveneens na te gaan in welke mate het om significante tekortkomingen gaat die de aandacht verdienen van de met governance belaste personen."}]
[]
[null," "]
["ISA Guidance:\nSignificante tekortkomingen in de interne beheersing dienen tijdig en schriftelijk te worden medegedeeld aan de met governance belaste personen (ISA 265 paragaaf 9).\nDaarnaast dient de auditor ook het volgende aan het management mede te delen (ISA 265, paragraaf 10):\n1) schriftelijk, significante tekortkomingen in de interne beheersing die de auditor heeft meegedeeld of voornemens is aan de met governance belaste personen mee te delen, tenzij het in de gegeven omstandigheden niet passend zou zijn om dit rechtstreeks aan het management mee te delen; en (Zie Par. A14, A20-A27)\n(b) andere tijdens de controle geïdentificeerde tekortkomingen in de interne beheersing die niet door andere partijen aan het management zijn meegedeeld en die, op grond van de professionele oordeelsvorming van de auditor, voldoende belangrijk zijn om de aandacht van het management te verdienen. (Zie Par. A22-A26).\nEen tekortkoming in de interne beheersing bestaat wanneer (ISA 265, paragraaf 6):\n(i) een interne beheersingsmaatregel op dusdanige wijze is opgezet, geïmplementeerd of operationeel is dat deze niet in staat is om afwijkingen in de financiële overzichten tijdig te voorkomen, of te detecteren en te corrigeren; of\n(ii) een interne beheersingsmaatregel ontbreekt die nodig is om afwijkingen in de financiële overzichten tijdig te voorkomen, of te detecteren en te corrigeren.\nEen tekortkoming is significant indien ze, op grond van de professionele oordeelsvorming van de auditor, voldoende belangrijk is om de aandacht van de met governance belaste personen te verdienen.\nVoor de praktische invulling van de beoordeling of een tekortkoming al dan niet significant is, kan worden verwezen naar ISA 265 paragraaf A5 tot en met A7.\n"]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[null," "]
[null," "]
[" ","Beschrijving van het intern beheersingsrisico op vlak van personeel\nBeschrijf de leemten in de opzet (design) van de interne beheersingsmaatregelen met betrekking tot de personeeladministratie",null,null,null,null,"Documenteer de impact op het auditwerk","Significant?\n(ja/nee)","Opgenomen in \nmanagement letter?\n(ja/nee)"]
[1]
[2]
[3]
[4]
[5]
[6]
[7]
[8]
[9]
[10]
[]
[null," "]
[]
["2. Walk through (verkrijgen van controleinformatie over de opzet en implementatie van relevante interne beheersingsmaatregelen)"]
[]
["ISA Guidance: \nTijdens het verwerven van inzicht in de interne beheersingsmaatregelen die voor de controle relevant zijn, dient U de opzet van de interne beheersingsactiviteiten te evalueren en na te gaan of ze zijn geïmplementeerd door werkzaamheden uit te voeren in aanvulling op het verzoeken om inlichtingen bij personeelsleden van de entiteit (ISA 315.13). \nDe implementatie van een interne beheersingsmaatregel houdt in dat deze bestaat en dat de entiteit deze ook toepast. Indien de interne beheersingsmaatregel niet effectief is, heeft het weinig zin ze de implementatie ervan te beoordelen en dient enkel de opzet van de interne beheersingsmaatregel te worden overwogen (ISA 315 A74).\nEen niet-adequaat opgezette interne beheersingsmaatregel kan echter een significante tekortkoming in de interne beheersing vormen, die U dient te communiceren (ISA 265).\nDe werkzaamheden om controleinformatie te bekomen over de opzet en implementatie van de relevante interne beheersingsmaatregelen kunnen zijn (ISA 315 A75):\n- Het verzoeken om inlichtingen bij werknemers van de entiteit\n- Het waarnemen van de toepassing van de geïdentificeerde interne beheersingsmaatregelen\n- Het inspecteren van documenten en rapporten\n- Het traceren van personeel-gerelateerde-transacties met behulp van het informatiesysteem dat relevant is voor de financiële verslaggeving."]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
["In het kader van de \"walk through\" voor de personeelcyclus werd de volgende controleinformatie bekomen:"]
[null,"Controleinformatie",null,null,null,null,null,"Referentie","Implementatie effectief?\n(ja/nee)"]
[null,"Voorbeelden/belangrijke stappen:\n- Aanwerving: bezoldigingsbeleid, goedkeuring van arbeidsovereenkomsten, personeelsdossier/-register, interne communicatiestroom enz.\n- Loonbeheer: controle van loonfiches, interactie met sociaal secretariaat, loonwijzigingen, naleving van regels inzake vrijwilligerswerk, studentenarbeid enz.\n- Loonbeheer: goedkeuringen (incl. kostennota’s en andere terugbetalingen), controle achteraf van de lonen door het sociaal secretariaat enz.\n- Ontslag: naleving van procedures en schalen, beheer van geschillen enz.\n- Boekhoudkundig beheer: afstemming van de lonen met de overzichten van het sociaal secretariaat, correcte toepassing van loonlastverlagingen, variantieanalyse, beheer van voorzieningen enz.\n- Ondernemingsraad: naleving van de reglementering, beheer van sociale spanningen enz.\n- enz. \n",null,null,null,null,null,null,null,null,"Het verkrijgen van inzicht en controleinformatie over de opzet en implementatie van de interne beheersingsmaatregelen (desgevallend via een \"walkthrough\") en de communicatie over de eventuele tekortkomingen, een verplichting uitmaken onder ISA.\nSoort documenten dienen uiteraard aangepast te worden aan de activiteit van de onderneming."]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
["Stellen er zich problemen qua implementatie van de interne beheersingsmaatregelen m.b.t. het personeel ?"]
[]
[]
["Zo nee, gelieve te beoordelen of er aanbevelingen dienen te worden geformuleerd in een management letter over de effectiviteit (de implementatie) van de interne beheersing"]
[" ","Beschrijving het intern beheersingsrisico\nBeschrijf de leemten in de implementatie van de interne beheersingsmaatregelen met betrekking tot de personeeladministratie",null,null,null,null,"Documenteer de impact op het auditwerk","Significant?\n(ja/nee)","Opgenomen in \nmanagement letter?\n(ja/nee)"]
[1]
[2]
[3]
[4]
[5]
[6]
[7]
[8]
[9]
[10]
[]
[]
[]
["3. Geïdentificeerde inherente risico's en controles"]
[]
["Werden er in het register van de bedrijfs- en frauderisico's risico's op een afwijking van materieel belang vastgelegd in verband met de beweringen met betrekking tot de personeelcyclus, de rekeningsaldi met betrekking tot het personeel en toelichtingen in verband met personeel (ISA 315.25 b)? "]
[]
[]
[]
["Zo ja, neem deze over in onderstaand schema en beoordeel of er op basis van uw inzicht in de beheersingsactiviteiten afdoende interne beheersingsmaatregelen bestaan, die geimplementeerd zijn."]
["Geef vervolgens aan of u deze wenst te testen."]
[]
["ISA Guidance:\nDe auditor dient verdere controlewerkzaamheden op te zetten en uit te voeren waarvan de aard, timing en omvang worden gebaseerd op, en een reactie zijn op, de ingeschatte risico's op een afwijking van materieel belang op het niveau van beweringen (ISA 330, paragraaf 6). \nDeze controlewerkzaamheden kunnen bestaan zowel uit gegevensgerichte controles als uit het toetsen van interne beheersingsmaatregelen (ISA 330, paragraaf 4)."]
[]
[]
[]
[]
["Wat de beweringen m.b.t. tot de personeeltransactiestromen, de rekeningsaldi m.b.t. tot het personeel en de toelichtingen m.b.t. het personeel betreft, werden de volgende risico's en interne beheersingsmaatregelen geïdentificeerd en worden de volgende controlewerkzaamheden gepland:"]
[]
[null,"Betrokken rubriek(en) van jaarrekening","Betrokken beweringen","Beschrijf het risico","Type risico","Bestaan er interne beheersingsmaatregelen\nom dit risico te mitigeren?\n(ja/nee)","Beschrijving van interne beheersingsmaatregel","Gaan we interne\nbeheersingsmaatregel\ntesten?\n(ja/nee)","Is het risico volledig gemitigeerd door interne beheersingsmaatregelen?\n(ja/nee)"]
[{"$f":"B135&\" - \"&C135","v":"Schulden met betrekking tot belastingen en bezoldigingen - Completeness"},"Schulden met betrekking tot belastingen en bezoldigingen","Completeness","Bepaalde schulden en verplichtingen zijn niet geboekt","Hoog risico","Nee",null,"Nee",{"$f":"IF(H135=\"Ja\",VLOOKUP(A135,'Testen IC personeel'!$A$39:$K$47,11,FALSE),)","v":0}]
["Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten en Bezoldigingen - Accuracy","Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten en Bezoldigingen","Accuracy","De voorzieningen voor vakantiegeld en variabele bezoldiging geven niet de werkelijke verplichting van de entiteit weer.","Hoog risico","Ja","Maandelijkse opvolgingstabel van voorzieningen per personeelslid.\nOpvolging van de omzet per commerciële medewerker en maandelijkse toevoeging aan de voorziening, rekening houdend met zijn loonvoorwaarden.","Ja",{"$f":"IF(H136=\"Ja\",VLOOKUP(A136,'Testen IC personeel'!$A$39:$K$47,11,FALSE),)","v":"Nee"}]
["Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten en Bezoldigingen - Completeness","Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten en Bezoldigingen","Completeness","De voorzieningen voor geschillen en/of ontslagen zijn niet correct berekend.","Gemiddeld risico","Ja","Uitbesteding van de berekening van de vergoedingen aan het sociaal secretariaat","Ja",{"$f":"IF(H137=\"Ja\",VLOOKUP(A137,'Testen IC personeel'!$A$39:$K$47,11,FALSE),)","v":"Ja"}]
["enz. - ","enz.",null,null,null,null,null,null,{"$f":"IF(H138=\"Ja\",VLOOKUP(A138,'Testen IC personeel'!$A$39:$K$47,11,FALSE),)","v":0}]
[" - ",null,null,null,null,null,null,null,{"$f":"IF(H139=\"Ja\",VLOOKUP(A139,'Testen IC personeel'!$A$39:$K$47,11,FALSE),)","v":0}]
[" - ",null,null,null,null,null,null,null,{"$f":"IF(H140=\"Ja\",VLOOKUP(A140,'Testen IC personeel'!$A$39:$K$47,11,FALSE),)","v":0}]
[" - ",null,null,null,null,null,null,null,{"$f":"IF(H141=\"Ja\",VLOOKUP(A141,'Testen IC personeel'!$A$39:$K$47,11,FALSE),)","v":0}]
[" - ",null,null,null,null,null,null,null,{"$f":"IF(H142=\"Ja\",VLOOKUP(A142,'Testen IC personeel'!$A$39:$K$47,11,FALSE),)","v":0}]
[" - ",null,null,null,null,null,null,null,{"$f":"IF(H143=\"Ja\",VLOOKUP(A143,'Testen IC personeel'!$A$39:$K$47,11,FALSE),)","v":0}]
[]
["Wordt geopteerd om de interne beheersingsmaatregelen voor het personeel te testen?"]
["Gelieve geen twee keer na elkaar op hetzelfde antwoord te klikken."]
[]
[]
["Voor het testen van interne beheersingsmaatregelen verwijzen we naar tab Testen IC personeel."]
["Er worden geen interne beheersingsmaatregelen getest."]
[]
[]
[0,"Synthese van de inschatting van de risico's op een afwijking van materieel belang"]
[]
[null,"Stap 1: kleur de verschillende velden op basis van de Legende (groen - oranje - rood)."]
[null,"Stap 2: duid met een \"IB\" aan beweringen die volledig door Testen van Interne Beheersingsmaatregelen gedekt zijn."]
[null,"Stap 3: voeg de referencie naar andere controlewerkzaamheden toe, voor risico's die via Interne Beheersingssysteem niet gedekt zijn."]
[]
[null,"RUBRIEKEN / BEWERINGEN","EXISTENCE","COMPLETENESS","ACCURACY","CUT-OFF","VALUATION","PRESENTATION","RIGHTS AND OBLIGATIONS"]
[null,"OVERIGE VORDERINGEN OP MEER DAN EEN JAAR"]
[null,"OVERIGE VORDERINGEN OP TEN HOOGSTE EEN JAAR"]
[null,"LIQUIDE MIDDELEN"]
[null,"OVERLOPENDE REKENINGEN ACTIVA"]
[null,"EIGEN VERMOGEN"]
[null,"VOORZIENINGEN VOOR RISICO’S EN KOSTEN"]
[null,"TE BETALEN BELASTINGEN",null,"IB"]
[null,"SCHULDEN MET BETREKKING TOT BEZOLDINGEN EN SOCIALE LASTEN"]
[null,"OVERLOPENDE REKENINGEN PASSIVA"]
[null,"BEZOLDIGINGEN"]
[null,"VOORZIENINGEN "]
[null,"ANDERE BEDRIJFSKOSTEN"]
[null,"BELASTINGEN OP HET RESULTAAT"]
[]
[null,"Legende:",null,"Deze samenvatting is grotendeels gebaseerd op het Pack PE-KE dat door het ICCI is ontwikkeld en in het Nederlands en Frans beschikbaar is op zijn website:"]
[null,"LAAG of ONBESTAAND risico",null,"https://www.icci.be/nl/adviezen/advies-detail-page/pack-petites-entites-kleine-entiteiten-pe-ke"]
[null,"GEMIDDELD risico",null,"https://www.icci.be/fr/avis/avis-detail-page/pack-petites-entites-kleine-entiteiten-pe-ke-version-4-0"]
[null,"HOOG risico",null,"Deze tool, en in het bijzonder de Matrix-Risicoanalyse in A2.4 van het Pack, is een alternatieve tool waarmee de auditor, indien hij dat wenst, alle tot aan zijn werkprogramma verzamelde informatie kan samenbrengen. Ook de ter beschikking gestelde casestudy is een waardevolle aanvulling op de toepassing van de tool."]

{"sheet":"Testen IC personeel","index":3,"n_rows":50,"n_cols":13,"rows_kept":50,"cut":false,"hidden":false,"merged":[[7,0,31,6],[1,8,1,9],[2,8,2,9],[36,12,36,16],[37,12,37,16],[36,4,37,4],[36,5,37,5],[36,6,37,6],[36,7,36,8],[36,9,37,9],[36,10,37,10],[36,0,37,0],[36,1,37,1],[36,2,37,2],[36,3,37,3]]}
["Testen van interne beheersingsactiviteiten met betrekking tot de personeel",null,null,null,null,null,null,null,null,null,{"$f":"Inleiding!K1","v":"Referentie"}]
["DOSSIER:",{"$f":"Inleiding!B2","v":"Entiteit XYZ"},null,null,null,null,null,null,"Opgemaakt door:",null,{"$f":"Inleiding!K2","v":0}]
["Boekjaar:",{"$f":"Inleiding!B3","v":"2023-12-31"},null,null,null,null,null,null,"Datum:              ",null,{"$f":"Inleiding!K3","v":"2023-01-01"}]
[]
[]
["4. Testen van interne beheersingsmaatregelen"]
[]
["ISA Guidance:\nHet toetsen van interne beheersingsmaatregelen is een controlemaatregel die is opgezet om de effectieve werking te evalueren van interne beheersingsmaatregelen gericht op het voorkomen of het detecteren en corrigeren van een afwijking van materieel belang op het niveau van beweringen (ISA 330, paragraaf 4).\n\nAard en omvang van het toetsen van interne beheersingsmaatregelen (ISA 330, paragraaf 10):\nBij het opzetten en uitvoeren van toetsingen van interne beheersingsmaatregelen dient de auditor:\n(a) in combinatie met het verzoeken om inlichtingen ook andere controlewerkzaamheden uit te voeren gericht op het verkrijgen van controle-informatie over de effectieve werking van de interne beheersingsmaatregelen, waaronder:\n(i) de wijze waarop de interne beheersingsmaatregelen zijn toegepast op relevante tijdstippen gedurende de verslagperiode waarop de controle betrekking heeft;\n(ii) de consistentie waarmee ze zijn toegepast; en\n(iii) de vraag door wie of met welke middelen deze zijn toegepast; (Zie Par. A26-29)\n(b) vast te stellen of de te toetsen interne beheersingsmaatregelen afhankelijk zijn van andere interne beheersingsmaatregelen (indirecte interne beheersingsmaatregelen) en zo ja, of het noodzakelijk is controle-informatie te verkrijgen die de effectieve werking van die indirecte interne beheersingsmaatregelen onderbouwt. (Zie Par. A30-A31)\n\nGebruikmaken van controle-informatie die in de loop van een tussentijdse periode is verkregen (ISA 330, paragraaf 12):\nIndien de auditor controle-informatie verkrijgt over de effectieve werking van interne beheersingsmaatregelen gedurende een tussentijdse periode, dient hij:\n(a) controle-informatie te verkrijgen over significante wijzigingen die zich na afloop van de tussentijdse periode in deze interne beheersingsmaatregelen hebben voorgedaan; en\n(b) te bepalen welke aanvullende controle-informatie voor de resterende verslagperiode moet worden verkregen. (Zie Par. A33-A34)\n\nGebruikmaken van controle-informatie die in vorige controles werd verkregen (ISA 330, paragraaf 14):\nIndien de auditor voornemens is de in het kader van vorige controles verkregen controle-informatie over de effectieve werking van specifieke interne beheersingsmaatregelen te gebruiken, dient hij de blijvende relevantie van deze controle-informatie vast te stellen door controle-informatie te verkrijgen in verband met de vraag of zich na afloop van de vorige controle significante wijzigingen in die interne beheersingsmaatregelen hebben voorgedaan . De auditor dient controle-informatie te verkrijgen over de vraag of dergelijke wijzigingen hebben plaatsgevonden door het verzoeken om inlichtingen in combinatie met waarneming of inspectie om het inzicht in deze specifieke maatregelen te bevestigen en hij dient:\n(a) wanneer zich wijzigingen hebben voorgedaan die van invloed zijn op de blijvende relevantie van deze controle-informatie die in vorige controles is verkregen, de interne beheersingsmaatregelen voor de lopende controle te toetsen en (Zie Par. A36)\n(b) wanneer zich geen wijzigingen hebben voorgedaan, de interne beheersingsmaatregelen ten minste één keer per drie controles te toetsen en bij iedere controle een deel van de interne beheersingsmaatregelen te toetsen om de mogelijkheid te voorkomen dat in één afzonderlijke controleperiode alle interne beheersingsmaatregelen worden getoetst waarop hij voornemens is te steunen, zonder interne beheersingsmaatregelen te toetsen in de twee daaropvolgende controleperioden (Zie Par. A37-A39)\n"]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
[]
["Op basis van bovenstaande werkzaamheden en rekening houdende met de geïdentificeerde risico's testen we de volgende interne beheersingsmaatregelen:"]
[]
["Betrokken rubriek(en) van jaarrekening \n+ betrokken bewering","Betrokken risico","Beknopte beschrijving van interne beheersingsmaatregel","Manueel / automatisch?","Frequentie van interne beheersingsmaatregel\n(dagelijks, wekelijks, maandelijks, …)","Te testen op rotatiebasis / jaarlijks te herhalen\n(interne beheersingsmaatregelen betreffende significante risico's dienen jaarlijks te worden getest)","Getest in n-1 of n-2 en effectief bevonden?","Steekproefgrootte",null,"Referentie naar testwerk","Is test effectief bevonden ?",null,"Steekproefgrootte is te bepalen volgens de methodologie van de auditor. "]
[null,null,null,null,null,null,null,"Interim","Finaal",null,null,null,"Zie \"Sampling consideration\" tab voor specifieke guidance."]
[{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H135=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!A135,)","v":0},{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H135=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!D135,)","v":0}]
[{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H136=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!A136,)","v":"Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten en Bezoldigingen - Accuracy"},{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H136=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!D136,)","v":"De voorzieningen voor vakantiegeld en variabele bezoldiging geven niet de werkelijke verplichting van de entiteit weer."},null,null,null,null,null,null,null,null,"Nee"]
[{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H137=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!A137,)","v":"Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten en Bezoldigingen - Completeness"},{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H137=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!D137,)","v":"De voorzieningen voor geschillen en/of ontslagen zijn niet correct berekend."},null,null,null,null,null,null,null,null,"Ja"]
[{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H138=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!A138,)","v":0},{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H138=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!D138,)","v":0}]
[{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H139=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!A139,)","v":0},{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H139=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!D139,)","v":0}]
[{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H140=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!A140,)","v":0},{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H140=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!D140,)","v":0}]
[{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H141=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!A141,)","v":0},{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H141=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!D141,)","v":0}]
[{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H142=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!A142,)","v":0},{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H142=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!D142,)","v":0}]
[{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H143=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!A143,)","v":0},{"$f":"IF('Inzicht in IC personeel'!H143=\"Ja\",'Inzicht in IC personeel'!D143,)","v":0}]
[]
[]
[null,null,null,null,null,null,null,null,null,null,"Terug naar Tab \"Inzicht in IC personeel\""]

{"sheet":"Voorstel van databank","index":4,"n_rows":140,"n_cols":9,"rows_kept":140,"cut":false,"hidden":false,"merged":[[0,0,0,7],[4,0,4,8],[7,1,7,4],[41,1,41,4],[55,1,55,4],[137,1,137,4],[65,1,65,4],[73,1,73,4],[34,2,34,4],[110,2,110,4],[118,1,118,4],[85,1,85,4],[97,1,97,4],[116,1,116,4],[123,1,123,4],[82,1,82,4],[119,1,119,4]]}
["Voorstel van databank - Personeelscyclus",null,null,null,null,null,null,null,"REF"]
["DOSSIER:",{"$f":"Inleiding!B2","v":"Entiteit XYZ"},null,null,null,null,null,"Voorbereid door:",{"$f":"Inleiding!K2","v":0}]
["Boekjaar:",{"$f":"Inleiding!B3","v":"2023-12-31"},null,null,null,null,null,"Datum:",{"$f":"Inleiding!K3","v":"2023-01-01"}]
[]
["Het doel van deze databank is beperkt tot het voorstellen van leidraden en inspiratie, en het belichten van enkele aandachtspunten en documenten die nuttig kunnen worden geraadpleegd om:\n - de administratieve organisatie en interne beheersingsactiviteiten met betrekking tot de personeelscyclus te beschrijven;\n - de bedrijfs- en frauderisico's die inherent zijn aan de personeelsadministratie vast te stellen;\n - relevante interne beheersingsactiviteiten vast te stellen;\n - eventuele beheersingsrisico's vast te stellen;\n - de opzet en efficiëntie van de administratieve organisatie en de uitgevoerde interne beheersingsactiviteiten te beoordelen."]
[]
[]
["1.","OMGEVING EN TOEPASSELIJKE REGLEMENTERING",null,null,null,"OPMERKINGEN","REF","KEY CONTROL?","RISICO?"]
[]
[null,"Organisatieschema/plaats van de HR-afdeling en beschrijving van de taken en functies van de betrokkenen."]
[null,"Verkrijg een recente Dimona-lijst."]
[null,"Verkrijg het arbeidsreglement/de ethische code/de collectieve overeenkomsten of/en alle andere toepasselijke reglementen."]
[null,"Verkrijg een overzicht van de personeelsverzekeringen."]
[null,"Verkrijg een overzicht van de toepasselijke overeenkomsten (bv. pensioenen, brugpensioenen, te bereiken doel – specifieke schalen, toekenning van warrants)."]
[null,"Verkrijg informatie over mogelijke geschillen met de RSZ, de belastingadministratie enz."]
[null,"Verkrijg informatie over mogelijke spanningen met het personeel (staking, conflict, spanning enz.)."]
[null,"Verkrijg informatie over mogelijke veroordelingen (zwartwerk, staking enz.)."]
[null,"Ga na welke systemen, databanken, communicatieplatformen worden gebruikt."]
[null,"Ga na of er eventuele externe tussenkomende partijen zijn:"]
[null,null,"Erkend sociaal secretariaat? ISRE 3402-attest beschikbaar?"]
[null,null,"Doet de entiteit een beroep op een externe consultant om de correcte toepassing van de sociale wetgeving te controleren?"]
[null,null,"Doet de entiteit een beroep op een externe consultant in geval van geschillen met het personeel?"]
[null,null,"Doet de entiteit een beroep op een actuaris in geval van waardering van te betalen pensioenen (te bereiken doel)?"]
[null,"Gebeurt de loonberekening door een erkend sociaal secretariaat?"]
[null,null,"Indien ja:"]
[null,null,"Worden de loonsimulaties door het sociaal secretariaat gecontroleerd? Door wie? "]
[null,null,"Wordt de relatie met het sociaal secretariaat als bevredigend beschouwd?"]
[null,null,"Worden de door het sociaal secretariaat uitgevoerde consistentiecontroles opgevolgd en gedocumenteerd?"]
[null,null,"Zo niet:"]
[null,null,"Beschikt de persoon die verantwoordelijk is voor de loonberekening over voldoende kwalificaties, vaardigheden en tools?"]
[null,null,"Heeft of had de entiteit problemen met het opstellen van de loonfiches?"]
[null,"Soort bezoldigingen en voordelen bovenop het loon, en boeking ervan:"]
[null,null,"Vaste/veranderlijke bezoldigingen"]
[null,null,"Inventaris van de variabele bezoldigingen en berekeningswijze"]
[null,null,"Lijst van de toegekende voordelen (maaltijdcheques / verplaatsingskosten / verzekering / andere) en door de leidinggevende getroffen maatregelen om de naleving van de sociale en fiscale wetgeving te waarborgen"]
[null,"Bepaal de gevallen van specifieke beloning zoals vrijwilligerswerk, expats enz."]
[null,"Bewijs van passende maatregelen in het kader van de AVG?"]
[null,"Ga na of er een door het management opgestelde risicoanalyse van de werkomgeving bestaat."]
[null,"Beoordeel het effect van de omgeving (COVID-19-crisis enz.) op de controleomgeving, het risico van fraude, het risico van onvolledigheid van de schulden en verplichtingen."]
[]
[]
["2.","FUNCTIESCHEIDING",null,null,null,"OPMERKINGEN","REF","KEY CONTROL?","RISICO?"]
[]
[null,"Vaststelling van de personen die betrokken zijn bij de sleutelfuncties van de cyclus: HR, loonbeheer, boekhouding, betaling enz."]
[null,"Valideer dat de scheiding van functies tussen deze verschillende verantwoordelijkheden wordt nageleefd:"]
[null,null,"Aanwerven en ontslaan van personeel;"]
[null,null,"Vaststellen van het niveau van de bezoldiging;"]
[null,null,"Verzamelen en verstrekken van informatie voor loonberekening;"]
[null,null,"Goedkeuring van vooruitbetalingen en voorschotten;"]
[null,null,"Boeken van de lonen;"]
[null,null,"Betalen van de lonen;"]
[null,null,"Bijhouden van de individuele personeelsdossiers;"]
[null,null,"Afstemming met de boekhouding en de maandelijkse/jaarlijkse afrekeningen die door het sociaal secretariaat worden verstrekt."]
[]
[]
["3.","AANWERVING, OPLEIDING EN VERTREK VAN PERSONEEL",null,null,null,"OPMERKINGEN","REF","KEY CONTROL?","RISICO?"]
[]
[null,"Bestaat er een schriftelijke procedure voor het aanwerven van personeel?"]
[null,"Worden alle opdrachten gematerialiseerd door contracten die meteen door de ad hoc-persoon worden ondertekend?"]
[null,"Wordt het niveau van de bezoldiging bij aanwerving vastgesteld door de HR-verantwoordelijke in overeenstemming met de loonschaal en voorwaarden van de sector (cao)?"]
[null,"Keurt de HR-verantwoordelijke wijzigingen in de bezoldiging en de jaarlijkse premies goed die na de periodieke evaluatie worden toegekend?"]
[null,"Bestaat er een schriftelijke procedure voor de evaluatie van het personeel?"]
[null,"Wordt elke verwijdering uit het personeelsregister gevalideerd en onmiddellijk aan de boekhoudafdeling doorgegeven?"]
[]
[]
["4.","PERSONEELSREGISTER EN GEGEVENSBEWARING",null,null,null,"OPMERKINGEN","REF","KEY CONTROL?","RISICO?"]
[]
[null,"Bestaan van een personeelsregister en beschrijving van de bewaringsmodaliteiten (zorg voor voldoende en volledige documentatie)."]
[null,"Bestaan van individuele dossiers voor elk personeelslid en bewaringsmodaliteiten die voldoen aan de wettelijke verplichtingen (papier / IT / AVG-voorschriften)."]
[null,"Zijn arbeidsovereenkomsten en addenda geautoriseerd en ondertekend door de HR-verantwoordelijke?"]
[null,"Archiveringsmodaliteiten van arbeidsovereenkomsten en addenda (back-up)."]
[]
[]
["5.","INPUT VAN DE PRESTATIES",null,null,null,"OPMERKINGEN","REF","KEY CONTROL?","RISICO?"]
[]
[null,"Registratiemodaliteiten van de gewerkte uren per personeelscategorie, en controle ervan (prikklok, time sheets enz.)."]
[null,"Worden de aanwezigheidstijden gecontroleerd door een verantwoordelijke persoon die onafhankelijk is van de dienst loonbeheer?"]
[null,"Worden de aanwezigheidstijden handmatig ingevoerd in het loonbeheerprogramma of via een interface?"]
[null,null,"Is er bij handmatige codering een controlesysteem?"]
[null,"Is er opvolging van niet-productieve uren? "]
[null,"Keurt een hiërarchische verantwoordelijke alle afwezigheden en vakantiedagen van het personeel goed?"]
[null,"Keurt een hiërarchische verantwoordelijke de overuren goed?"]
[null,"Als het inkomen geheel of gedeeltelijk afhankelijk is (bv. in geval van subsidies), is er dan een procedure om te controleren dat de opvolgingsmodaliteiten van de gewerkte uren in overeenstemming zijn met de contractuele verplichtingen?"]
[]
[]
["6. ","LOONBEHEER EN LOONBEREKENING (BETROUWBAARHEID VAN DE INFORMATIE)",null,null,null,"OPMERKINGEN","REF","KEY CONTROL?","RISICO?"]
[]
[null,"Worden de bezoldigingsdatabanken regelmatig gecontroleerd en bijgewerkt (wijziging van de loonvoorwaarden, vertrek van een werknemer enz.)"]
[null,"Bestaat er een controle op wijzigingen in de vaste loongegevens en is die gedocumenteerd?"]
[null,"Is de toegang tot de databank beperkt voor wijzigingen en raadplegingen? Geef aan voor wie."]
[null,null,"Voert het personeel zelf zijn arbeidsprestaties in, die dan vastgezet worden?"]
[null,null,"Kan het personeel zijn profiel raadplegen en wijzigingen voorstellen, en zo ja, zijn er machtigingen? Door wie?"]
[null,"Indien van toepassing, wordt het beheer van overuren naar behoren gecontroleerd door de entiteit?"]
[null,"Indien van toepassing, worden commissielonen gecontroleerd ten opzichte van de verkopen en goedgekeurd? Geef aan door wie."]
[null,"Worden de door het sociaal secretariaat verstrekte loonstaten gecontroleerd? Wanneer? Hoe? Door wie?"]
[null,"Indien van toepassing, zijn vooruitbetalingen en voorschotten aan personeel toegestaan?"]
[]
["7.","BOEKHOUDKUNDIG BEHEER",null,null,null,"OPMERKINGEN","REF","KEY CONTROL?","RISICO?"]
[]
[null,"Boeking van de gegevens"]
[null,null,"Worden de boekingen uitgevoerd op basis van een betrouwbare automatische interface of op basis van handmatige registraties?"]
[null,null,"Gebeuren de boekingen zonder vertraging?"]
[null,"Periodieke afstemming van loonstaten met de boekhouding "]
[null,null,"Wie ziet toe op de afstemming tussen de loonstaten en de boekhouding?"]
[null,null,"Wat is de frequentie van deze controles?"]
[null,null,"Hoe wordt deze afstemming gedocumenteerd?"]
[null,null,"Hoe wordt omgegaan met mogelijke discrepanties?"]
[null,"Controle op abnormale schommelingen "]
[null,null,"Wordt er een maandelijkse variantieanalyse (bruto of netto) uitgevoerd? Algemeen / per afdeling / individu?"]
[null,"Voorzieningen en premies"]
[null,null,"Beschrijving van de boekingswijze van aanpassingen aan voorzieningen (bv. vakantiegeld), premies, diverse recuperaties (vakantiedagen, overuren enz.) en pensioenverplichtingen."]
[null,null,"Frequentie en autorisatie van de aanpassingsboekingen."]
[null,null,"Procedure voor het controleren van de cut-off."]
[null,"Zijn de tewerkstellingssubsidies en lastenverlagingen correct berekend, geboekt en gedocumenteerd?"]
[null,"Worden de toegekende voorschotten en vooruitbetalingen opgevolgd – risico van niet-terugbetaling?"]
[]
["8.","VOORAFGAANDE GOEDKEURING EN BETALING VAN DE LONEN",null,null,null,"OPMERKINGEN","REF","KEY CONTROL?","RISICO?"]
[]
[null,"Identificatie van de persoon/personen die verantwoordelijk is/zijn voor de goedkeuring van de lonen, en bewijs en documentatie van deze goedkeuringen."]
[null,"Identificatie van de persoon/personen die verantwoordelijk is/zijn voor de betaling van de lonen en controleprocedure van de goedkeuringen."]
[null,null,"Als de betaling gebeurt door een sociaal secretariaat: is er een maximum bij delegatie? Is er een controle achteraf?"]
[]
[]
[9,"VARIA ",null,null,null,"OPMERKINGEN","REF","KEY CONTROL?","RISICO?"]
[]
[null,"Betaalt de entiteit kosten terug op basis van nota’s of kent ze betaalkaarten toe aan personeelsleden?"]
[null,null,"Zijn de kostennota’s en kaartafrekeningen goed gedocumenteerd?"]
[null,null,"Zijn de terugbetalingen van kostennota’s en kaartafrekeningen naar behoren geautoriseerd?"]
[null,null,"Worden de kostennota’s zonder vertraging doorgegeven aan de boekhouding?"]
[null,"Maakt de entiteit gebruik van onderaannemers die onderworpen zijn aan sociale regelgeving?"]
[null,null,"Controleert de entiteit of haar onderaannemers de wettelijke bepalingen naleven?"]
[null,null,"Inventaris van de vastgestelde risico's in verband met niet-naleving van de sociale regelgeving door onderaannemers."]
[null,"Doet de entiteit een beroep op vrijwilligers/studenten?"]
[null,null,"Wordt met de vrijwilligers/studenten een contract gesloten?"]
[null,null,"Is het werk van de vrijwilligers/studenten afdoende verzekerd?"]
[null,null,"Inventaris van de vastgestelde risico's in verband met niet-naleving van de sociale regelgeving."]
[null,"Moet de entiteit op basis van de vastgestelde VTE's een ondernemingsraad oprichten (wettelijke criteria)?"]
[null,"Indien van toepassing, voldoet de entiteit aan haar verplichtingen inzake preventie en veiligheid (CPBW) en OR (basis-/periodieke/jaarlijkse communicatie; houden van vergaderingen enz.)?"]
[null,null,"Zijn de notulen van de OR gecentraliseerd? Verkrijg er een kopie van."]
[null,null,"Wordt de relatie tussen het management en de Ondernemingsraad als bevredigend beschouwd?"]

{"sheet":"Sampling considerations","index":5,"n_rows":44,"n_cols":6,"rows_kept":44,"cut":false,"hidden":false,"merged":[[32,5,32,6],[33,5,33,6],[34,5,34,6],[36,1,36,13],[40,1,40,13],[25,1,25,13],[27,1,27,13],[29,4,29,6],[30,4,31,4],[30,5,30,6],[31,5,31,6],[23,5,23,6],[3,2,3,4],[5,1,5,13],[9,1,9,13],[10,1,10,13],[14,1,14,13],[16,4,16,6],[17,4,18,4],[17,5,17,6],[18,5,18,6],[19,5,19,6],[20,5,22,6]]}
[null,"Pervasive Controls"]
[]
[null,"Paragraph # ","Relevant Extracts from ISAs"]
[null,"315.14 ","The auditor shall obtain an understanding of the control environment. As part of \nobtaining this understanding, the auditor shall evaluate whether:\n(a) Management, with the oversight of those charged with governance, has created and \n     maintained a culture of honesty and ethical behavior; and\n(b) The strengths in the control environment elements collectively provide an appropriate \n     foundation for the other components of internal control, and whether those other \n     components are not undermined by deficiencies in the control environment. \n     (Ref: Para. A77–A87)"]
[]
[null,"Testing of the pervasive controls that exist at the entity level tends to be more subjective (such as testing the commitment to competence or understanding of entity policies on acceptable behaviors) than testing specific transactional controls. Yet these controls collectively provide the appropriate foundation for the other components of internal control."]
[]
[null,"Transactional Controls — Attribute Sampling"]
[]
[null,"Tests of controls provide evidence that a control is operating effectively throughout the period of reliance, which will be a specified period such as a year.\nBecause transactional controls either operate effectively or not, it is not worth testing the operation of  controls that could ultimately prove unreliable. Unreliable controls are those where there is a likelihood that deviation will be found. Sample sizes for tests of controls are often small because they are based on no exceptions being found. Otherwise, the sample sizes required would be much larger."]
[null,"Attribute sampling is often used to test controls. This technique uses the smallest sample size capable of providing a specified chance of detecting a deviation rate that exceeds the tolerable rate of deviation."]
[]
[null,"Determining the Sample Size"]
[]
[null,"If the auditor determines that internal control over compliance is effectively designed and implemented, he will plan the audit to support a low level of assessed control risk. This requires the auditor to plan to obtain a high level of assurance that controls operate as designed. Therefore, generally, samples for control tests are designed to achieve a 90 percent to 95 percent confidence level. \nBecause there are typically few other procedures that provide evidence of the effectiveness of controls, the sample size table reproduced below is designed to provide a high level of assurance. \nThe following table provides suggested minimum samples sizes for very and moderately significant controls with limited to higher inherent risk of material noncompliance in a major program for populations of 250 items or greater.\nThe suggested minimum sample sizes are designed to provide sufficient appropriate audit evidence that controls are operating effectively in many audit testing situations. However, auditors may need to use professional judgment to determine if larger sample sizes are warranted in order to obtain sufficient appropriate audit evidence that controls are functioning in their particular circumstances."]
[]
[null,null,null,null,"Control Testing Sample Size Table"]
[null,null,null,null,"Significance of Control and \nInherent Risk of Compliance Requirement","Minimum Sample Size"]
[null,null,null,null,null,"0 deviations expected"]
[null,null,null,null,"Very significant and higher inherent risk",60]
[null,null,null,null,"Very significant and limited inherent risk",40]
[null,null,null,null,"or"]
[null,null,null,null,"moderately significant and higher inherent risk"]
[null,null,null,null,"Moderately significant and limited inherent risk",25]
[]
[null,"The sample sizes in the table above are based on an expectation of zero deviations in the sample and a high level of assurance. \n▪ If testing discovers no deviations, then a high degree of assurance is achieved that the control is being performed at an acceptable level to be effective. \n▪ When more deviations are encountered than were planned for, the auditor has not met the planned audit objective."]
[]
[null,"The risk of material noncompliance consists of inherent risk and control risk. The assurance required from a compliance sample and, therefore, the determination of the minimum compliance sample size, depends on the risk of material noncompliance remaining after other audit procedures (for example, risk assessment procedures, substantive analytical procedures, tests of individually important items) have been executed. If the auditor gathers evidence that controls over compliance are effective through tests of controls, and other audit procedures do not identify instances of noncompliance or identify specific heightened risk factors, and the auditor determines that additional testing via audit sampling is warranted, it is likely the remaining risk of material noncompliance would be low or moderate. Conversely, if tests of controls identify weaknesses in the controls over compliance, or other audit procedures identify instances of noncompliance or identify specific heightened risk factors, it may lead the auditor to assess the risk of material noncompliance as high or moderate. \nThe following table provides suggested minimum sample sizes associated with high, moderate, and low remaining risk of material noncompliance for populations of 250 items or greater. The remaining risk of material noncompliance is an indicator of the desired level of assurance. A high remaining risk of material noncompliance indicates that a high level of assurance is desired to meet the audit objective."]
[]
[null,null,null,null,"Compliance Testing Sample Size Table"]
[null,null,null,null,"Desired Level of Assurance \n(Remaining Risk of Material Noncompliance)","Minimum Sample Size"]
[null,null,null,null,null,"0 deviations expected"]
[null,null,null,null,"High",60]
[null,null,null,null,"Modarate",40]
[null,null,null,null,"Low",25]
[]
[null,"Although the minimum sample sizes suggested in the table often provide the appropriate extent of testing, auditors may use professional judgment to determine if larger sample sizes are warranted in order to obtain sufficient appropriate audit evidence in particular circumstances. Depending on the nature of the compliance requirement, the results of other procedures performed during the audit, and the risks and complexities of the sampling population, there may be situations when larger sample sizes would be more appropriate than the proposed minimum sample sizes. Each type of compliance requirement tested should be evaluated separately for purposes of determining sample size."]
[]
[null,"Control Procedures that Operate Less than Daily"]
[]
[null,"For selecting samples where the control does not operate daily, the following guidelines may be of assistance. However, the actual sample sizes used should always be based on professional judgment. The following table provides suggested minimum sample sizes in testing small populations subject to controls and compliance requirements.  Small populations are defined as populations of fewer than 250 items."]
[]
[]
[null,null,null,null,null,"Evaluating Deviations"]

{"sheet":"Sources","index":6,"n_rows":12,"n_cols":5,"rows_kept":12,"cut":false,"hidden":false,"merged":[]}
["SOURCES"]
[]
["IFAC Guide to Using International Standards on Auditing in the Audits of Small- and Medium-Sized Entities"]
["https://www.ifac.org/knowledge-gateway/supporting-international-standards/publications/guide-using-international-standards-auditing-audits-small-and-medium-sized-entities"]
["https://www.ifac.org/publications/gids-praktijkbeheer-van-kleine-en-middelgrote-praktijken",null,null,null,"(update 02/2014)"]
["https://www.ifac.org/publications/guide-pour-l-utilisation-des-normes-internationales-d-audit-dans-l-audit-des-petites-et-moyennes",null,null,null,"(update 01/2013)"]
[]
["The American Institute of Certified Public Accountants\n(the national professional organization of Certified Public Accountants in the United States)"]
["https://www.aicpa.org/interestareas/governmentalauditquality/resources/auditpracticetoolsaids/downloadabledocuments/sampling%20executive%20summary%20for%20posting%20to%20gaqc%20web%20site.docx"]
[]
["IAASB-Introduction-to-ISA-315.pdf"]
["https://www.ifac.org/system/files/publications/files/IAASB-Introduction-to-ISA-315.pdf"]