In het kader van het begeleidingsplan inzake de invoering van de ISA’s in België hebben wij binnen de werkgroep van de Commissie normen voor de beroepsuitoefening vragenlijsten (checklists) opgesteld met als enig doel het verduidelijken aan de hand van praktijkvoorbeelden van een controleproces uitgevoerd in overeenstemming met de ISA’s in KMO’s.
Deze werkgroep was samengesteld uit de confraters Inge Saeys, Jan Smits, Maarten Lindemans en Luis Laperal.
Het gebruik van deze werkinstrumenten vereist een kennis van het ISA-referentiekader teneinde de inhoud ervan aan te passen aan de grootte en eigenschappen van de gecontroleerde entiteit. Deze zullen dus nooit compleet zijn aangezien de grondslag van dit – weldra nationale – referentiekader steunt op het vermogen van de bedrijfsrevisor om op een aangepaste manier in te spelen op een controleomgeving waarvan de grootte, de ingewikkeldheid of de aard per definitie uniek zijn.
Het spreekt voor zich dat deze werkinstrumenten zullen (moeten) worden aangepast aan de door de gebruikers geformuleerde opmerkingen en behoeften. Wij zullen erover waken dat deze instrumenten worden geactualiseerd.
Het lijkt ten slotte nuttig om de nadruk te leggen op het toegenomen belang van de documentatie van de gecontroleerde entiteit om de relevantie van de verdere controlewerkzaamheden die zullen worden toegepast, te kunnen beoordelen.
Luis Laperal
Voorzitter van de werkgroep
Tabel Controleproces en documentatie
FASE A: RISICO-INSCHATTING (A1-A20)
Checklist A1: Materialiteitsniveau Checklist A2: Notulen van de besprekingen met het auditteam Checklist A3: Inzicht in de entiteit en haar omgeving Checklist A4: Algemene controleaanpak Checklist A5: Risico-inschattingswerkzaamheden Checklist A6: Register bedrijfsrisico's Checklist A7: Register frauderisico's Checklist A8: Risico van materieel belang - benadering Checklist A9: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Jaarrekening als geheel Checklist A10: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Personeelscyclus Checklist A11: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus cliënten/verkopen Checklist A12: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus van overige chulden/overige vorderingen Checklist A13: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Kapitaaluitgaven (CAPEX) Checklist A14: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus eigen vermogen/voorzieningen voor risico's en kosten Checklist A15: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus inkomen/leveranciers Checklist A16: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus belastingen/taksen Checklist A17: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Voorraadcyclus Checklist A18: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus vast activa Checklist A19: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude Checklist A20: Algemene controleomgeving
Checklist A1: Materialiteitsniveau
Checklist A2: Notulen van de besprekingen met het auditteam
Checklist A4: Algemene controleaanpak
Checklist A5: Risico-inschattingswerkzaamheden
Checklist A6: Register bedrijfsrisico's
Checklist A7: Register frauderisico's
Checklist A8: Risico van materieel belang - benadering
Checklist A9: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Jaarrekening als geheel
Checklist A10: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Personeelscyclus
Checklist A11: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus cliënten/verkopen
Checklist A12: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus van overige chulden/overige vorderingen
Checklist A13: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Kapitaaluitgaven (CAPEX)
Checklist A14: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus eigen vermogen/voorzieningen voor risico's en kosten
Checklist A15: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus inkomen/leveranciers
Checklist A16: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus belastingen/taksen
Checklist A17: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Voorraadcyclus
Checklist A18: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang - Cyclus vast activa
Checklist A19: Analyse van het risico van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude
Checklist A20: Algemene controleomgeving
FASE B: VERSLAGGEVING (B1-B9)
Checklist B1: Gedetailleerd controleplan voor de verkopen
Checklist B2: Gedetailleerd controleplan voor de aankopen
Checklist B3: Gedetailleerd controleplan voor de uitgaven als kapitaalinvesteringen (CAPEX)
Checklist B4: Gedetailleerd controleplan voor contant geld en banken
Checklist B5: Gedetailleerd controleplan voor voorraden
Checklist B6: Gedetailleerd controleplan voor de schulden
Checklist B7: Gedetailleerd controleplan voor het eigen vermogen
Checklist B8: Gedetailleerd controleplan voor de loonlijsten
Checklist B9: Gedetailleerd controleplan voor frauderisico's
FASE C: VERSLAGGEVING (C1-C12)
Checklist C1: Samenvatting van de belangrijkste bevindingen van de controleopdracht
Checklist C3: Naleving van de wet- en regelgeving
Checklist C4: Schatting
Checklist C5: Transacties tussen verbonden partijen
Checklist C6: Verplichtingen, schulden en verbintenissen
Checklist C7: Verschillende bewerkingen
Checklist C8: Review van de gebeurtenissen na de einddatum van het boekjaar
Checklist C9: Gebruikmaken van de werkzaamheden van een deskundige
Checklist C10: Gebruikmaken van de werkzaamheden van een serviceorganisatie
Checklist C11: Gebruikmaken van de werkzaamheden van een interne auditor
FASE D: BIJKOMENDE WETTELIJKE VEREISTEN (D1-D3)
Checklist D1: Controle van de NBB neer te leggen jaarrekening
Checklist D2: Controle van het jaarverslag
Checklist D3: Ondernemingsraad